Bijenpollen

Wat zijn pollen?

Pollen zijn de mannelijke voortplantingscellen van planten en wordt ook wel stuifmeel genoemd. Iedere bloem heeft zijn eigen kleur stuifmeel. Bijen verzamelen pollen, ofwel stuifmeel, van bloeiende planten. Hier voegen zij nectar en klierafscheidingen aan toe en vormen er bolletjes van. Deze gekleurde bolletjes nemen ze in speciale zakjes aan hun achterpoten mee naar de bijenkast We noemen deze stuifmeelbolletjes bijenpollen. Bij het verzamelen van pollen en nectar bestuiven de bijen de bloemen, waardoor de opbrengst en de kwaliteit van vele landbouwgewassen toeneemt.

Naast honing, dat gemaakt wordt van nectar, vormt stuifmeel het belangrijkste voedingsmiddel voor de bijen. Een bijenvolk heeft per jaar, afhankelijk van de sterkte van het volk, de broedaanzet en de pollenkwaliteit, tussen de 6 en 37 kilo pollen nodig. Om 24 kilo pollen te verzamelen, zijn ongeveer 133 miljoen bloembezoeken nodig. Pollen zijn de eiwitvoorziening van het bijenvolk en is hun enige bron van eiwitten, aminozuren, vetten en andere levensnoodzakelijke stoffen. Ook voor de mens is het een waardevol voedingssupplement.

Winning

De imker oogst stuifmeelkorrels met behulp van een stuifmeelval. De terugkerende bijen moet door een rooster kruipen om in de korf te komen, waarbij ze 5 tot 30 procent van de stuifmeelkorrels verliezen. De stuifmeelkorrels vallen in een opvangvat. Ondanks het verlies aan pollen is de verzorging van het volk bij gebruik van de stuifmeelval gewaarborgd, omdat de bijen meer pollen gaan verzamelen wanneer de stuifmeelval in bedrijf is. Zo blijft er genoeg over voor de bijen zelf.

Verse bijenpollen zijn zeer bederfelijk. De stuifmeelvallen dienen daarom dagelijks door de imker geleegd te worden. Hierna moeten de bijenpollen houdbaar worden gemaakt. Dit kan door middel van drogen of invriezen. De gedroogde pollen dienen koel, droog, donker en goed afgesloten bewaard te worden en zijn na het drogen ongeveer 16 maanden houdbaar. Ingevroren bijenpollen zijn enkele maanden houdbaar, maar moeten na het ontdooien wel gelijk opgebruikt worden. In ons klimaat is het oogsten van pollen slechts zeer beperkt mogelijk, gezien er droog, warm weer voor nodig is. Om deze reden worden de meeste pollen die in de handel beschikbaar zijn uit Zuid- en Oost-Europa geïmporteerd.

Inhoudsstoffen

Pollen bevatten een veelvoud aan essentiële stoffen in makkelijk opneembare vorm. Gezien de samenstelling van pollen van verschillende bloeiende planten sterk kan variëren, gelden de onderstaande waardes als gemiddelde voor een bonte mengeling aan pollen.

Koolhydraten 30-50%
Proteïnes (incl. essentiële aminozuren) 5-40%
Organische zuren 5%
Nucleïnezuur 2%
Etherische oliën, Stearine, Flavonoide
Vitamines en sporenelementen
ca. 1000 enzymen
Hormonen (ß-estradiol en oestron)

Pollen bevatten alle essentiële aminozuren, oftewel de eiwitbouwstenen die ons lichaam niet zelf kan produceren, maar voor de opbouw van gezonde cellen onmisbaar zijn. Om deze reden zijn pollen een belangrijke bron van hoogwaardig eiwit voor alle mensen die geen dierlijk eiwit willen of kunnen eten. Ook de relatief hoge hoeveelheid vitamine B12 maakt het waardevol voor mensen die geen vlees eten. Ter vergelijking: 100 gram gemengde pollen bevat 6,7 gram van het essentiële aminozuur leucine; 100 gram rundvlees slechts 1,28 gram. De gemiddelde dagelijkse behoefte van een mens bedraagt circa.3,9 gram. Om deze behoefte te dekken moet u 60 gram pollen eten, tegenover minstens 300 gram rundvlees!

Eigenschappen

Pollen hebben over het algemeen een zeer goed effect op onze stofwisseling en hebben de volgende eigenschappen:

  • Algemeen ondersteunend hoogwaardig voedingssupplement
  • Ondersteunen de lever
  • Versterken het zicht
  • Verbeteren de vetstofwisseling
  • Leveren essentiële aminozuren (ook bij verminderde eetlust na ziekte kan hiermee in de eiwitbehoefte voorzien worden)
  • Verbeteren concentratie-, prestatie- en leervermogen
  • Versterken het immuunsysteem
  • Ondersteunen het urogenitaalsysteem, in het bijzonder de prostaat
  • Stimuleren de vertering (bij verstopping of na het eten)
  • Goede verzorging met vitaminen en sporenelementen
  • Remt de eetlust tot 20% en is hiermee een prima afslankmiddel
  • Vermindert symptomen van de menopauze

Pollen en pollenallergie

Veel mensen krijgen in de lente last van hooikoorts. Eengerichte en gedoseerde toediening van bijenpollen kan deze mensen helpen. De meeste pollenallergieën worden veroorzaakt door pollen van windbestuivers. Hiertoe behoren vele boomsoorten, struiken, vaste planten en grassen. De bloemen die van insectenbestuiving afhankelijk zijn, geven hun stuifmeel nauwelijks in de lucht af. Hierdoor komen mensen met pollenallergie in de regel niet in aanraking met bijenpollen, behalve als ze bijenproducten tot zich nemen. Er kunnen echter zogenaamde kruisreacties plaatsvinden. Dit houdt in dat iemand die bijvoorbeeld voor graspollen allergisch is, ook allergisch op bijenpollen reageren kan. Daarom geldt bij de inname van bijenpollen door mensen met luchtwegallergieën en allergische astma: begin met kleine hoeveelheden en neem bij twijfel voor de zekerheid contact op met een gespecialiseerd natuurgeneeskundig apitherapeut!

Omgekeerd zien we dat door het nemen van honing en pollen desensibilisatie plaats kan vinden, door het innemen van honing uit de regio en vervolgens een mix van honing en pollen. Een desensibilisatiekuur duurt ongeveer 3 maanden en het is het beste om er voor het hooikoortsseizoen mee te beginnen. Interesse? Kijk dan eens bij onze behandelmogelijkheid hooikoorts- en pollendesensibilisatie.

Bereidingen

Om de waardevolle substanties voor onze stofwisseling bruikbaar te maken, is het nodig om het beschermlaagje dat om de stuifmeelkorrels zit te openen. Hoe dat moet doen de bijen ons voor: ze mengen de stuifmeelkorrels met honing. Met de honing komen enzymen en organische zuren bij de pollen, die het omhulsel afbreken. Door fijngemalen pollen in honing te mixen, worden de inhoudsstoffen ‘voorverteerd’ en volledig beschikbaar voor het menselijk lichaam. Het is ook mogelijk om pollen 15 minuten in melkzuurhoudende producten zoals yoghurt, karnemelk of kefir op te lossen.

Toepassingen

Als dagelijkse hoeveelheid wordt 1-2 eetlepels pollen aanbevolen. Naar behoefte en verdraagbaarheid kan men ook meer nemen. De pollenhoning is een versterkend middel, dat zowel bij mentale als fysieke inspanning ingezet kan worden. Kleine kinderen vanaf 1 jaar kunnen al pollenhoning of pollen in yoghurt eten. Afhankelijk van de leeftijd is de dagelijkse dosis 1-3 theelepels. Het eten van pollen in yoghurt werkt goed bij kinderen en volwassenen die tot verstopping nijgen. Wees, zoals eerder onder het kopje ‘pollen en pollenallergie’ is uitgelegd, extra voorzichtig bij mensen met luchtwegallergieën en astma!

De pollen-yoghurt mix kan naast inname ook een zeer werkzaam cosmeticum zijn. Het is zeer geschikt als gezichtsmasker. In combinatie met het gebruik van yoghurt of honing en royal jelly (koninginnegelei) hebben bijenpollen bij uitwendig gebruik een voedend effect op de huid, waardoor deze soepel en zacht wordt. Bijenpollen bevatten echter ook veel kleurstoffen, dus laat het masker niet te lang zitten en smeer het niet rond wenkbrauwen en lippen om verkleuring van de huid te voorkomen.

(2018)
MENU